Cửa cấp khí bù cho hệ thống thoát khói PCCC là gì?

1. Khái niệm tổng quát

Hệ thống cửa cấp khí bù cho hệ thống thoát khói PCCC (hay gọi tắt là hệ thống cấp khí bù thoát khói) là hệ thống cấp không khí sạch (hoặc khí tươi) vào khu vực đang được thoát khói khi xảy ra cháy, nhằm duy trì cân bằng áp suất và đảm bảo an toàn cho con người cũng như hoạt động thoát khói hiệu quả.

 2. Vì sao cần có cấp khí bù

Khi xảy ra cháy:

• Hệ thống quạt hút khói sẽ hút khói ra ngoài với lưu lượng lớn (thường từ 30.000–100.000 m³/h).

• Nếu không có khí bù vào, trong khu vực sẽ:

  • Bị chênh áp âm → cửa ra vào bị hút chặt, khó mở để thoát hiểm.

  • Dòng khí xoáy khiến khói lan ngược vào vùng an toàn.

  • Quạt hút hoạt động kém hiệu quả do không có lưu lượng bù.

Vì vậy, phải thiết kế cửa cấp khí bù (hoặc quạt cấp khí bù) để đưa lượng không khí sạch tương ứng trở lại khu vực đó.

 3. Cấu tạo hệ thống cấp khí bù

Hệ thống này gồm các thành phần chính:

4. Nguyên tắc thiết kế

Một số nguyên tắc chính khi thiết kế hệ thống cửa cấp khí bù:

1. Lưu lượng khí bù ≈ lưu lượng hút khói (±10%).

   • Ví dụ: Quạt hút khói 60.000 m³/h → khí bù nên ~54.000–66.000 m³/h.

2. Vị trí cửa cấp khí bù:

   • Đặt ở phía thấp (gần sàn), đối diện với cửa hút khói (gần trần) để tạo dòng lưu thông đều.

3. Cửa cấp khí bù thường:

   • Có thể mở tự động bằng motor hoặc cơ cấu nhiệt khi cháy.

   • Kết nối với tủ điều khiển trung tâm PCCC.

4. Đảm bảo không hút khói ngược:

   • Cửa cấp khí phải dẫn khí sạch, không lấy khí từ khu vực có khói.

5. Với buồng thang thoát hiểm hoặc sảnh đệm:

   • Cấp khí bù còn có tác dụng tạo áp dương để ngăn khói tràn vào.

     
     

 5. Ví dụ thực tế

• Tầng hầm để xe:

  • Khi cháy → quạt hút khói chạy, hút khói ra ngoài.

  • Đồng thời → cửa cấp khí bù (ở phía đối diện hoặc từ ram dốc) mở ra, cho không khí sạch vào.

• Tòa nhà cao tầng:

  • Khu vực hành lang cháy có hệ thống hút khói → khí sạch được bù từ khu vực an toàn hoặc buồng thang áp dương.

6. Căn cứ thiết kế / tiêu chuẩn áp dụng

Tùy quốc gia, có thể dựa theo các tiêu chuẩn sau:

• TCVN 5687:2022 – Thông gió – Điều hòa không khí – Tiêu chuẩn thiết kế

• TCVN 2622:1995 – Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình

• NFPA 92 – Standard for Smoke Control Systems (Mỹ)

• BS 7346-4 – Smoke and Heat Control Systems (Anh)

Tóm tắt dễ hiểu